Zoeken

woensdag 27 juni 2018

Wie zijn nou de échte slachtoffers van de pensioencrisis?

Een paar dagen na mijn vorige blog over pensioenen viel in De Volkskrant te lezen dat 'ouderen' (en ik zet dat met opzet tussen haakjes omdat het over mijn leeftijdscategorie gaat) net zo goed achter het net vissen als het om dit onderwerp gaat. De groep vijftigers die ooit de arbeidsmarkt betrad tijdens een zware economische crisis, heeft de VUT praktisch voor zijn neus zien verdampen en kan alleen maar dromen van eerder stoppen met werken. Kloppen al die verhalen over een 'verloren generatie' dan toch? Of moeten we nu eens en voor altijd stoppen met generaliseren en eens aandachtig stilstaan bij de échte pensioenkloof?


Als het artikel van Gijs Herderscheê één ding laat zien, dan is het wel dat niet alleen jongeren de dupe zijn van de pensioencrisis. Ook voor vijftigers is het een hard gelag om op het meest recente pensioenoverzicht te lezen dat ze door moeten werken tot ze 67 jaar en drie maanden zijn, zeker als ze inderdaad ooms of vaders hebben die al op hun 55ste konden stoppen met een aantrekkelijke regeling. Zijn verhaal benadrukt ook dat vijftigers niet op één hoop gegooid moeten worden met de gewraakte babyboomers, omdat die in de meeste gevallen allang met pensioen zijn.

Voor vijftigers is die hogere pensioenleeftijd zelfs extra wrang, omdat ze zijn opgegroeid met commercials van een zongebruinde Kees Brusse. Elke vijftiger is ooit een twintiger of dertiger geweest die zijn eerste vaste baan kreeg met ergens in het achterhoofd het besef dat je uiterlijk op je 57ste kon gaan genieten van een zwitserlevengevoel op een palmstrand. Jongeren rekenen vaak helemaal nergens meer op, terwijl vijftigers heel lang geloofden dat zij later (en niet eens zoveel later dan hun ooms en vaders) óók met de VUT konden of een andersoortig vroegpensioen.


Gijs Herderscheê is dus geen Holle Bolle Gijs of een Gijs Geluk, maar een pechvogel uit de verloren generatie met het verkeerde geboortejaar. Weliswaar probeert hij zichzelf moed in te praten met de mededeling dat hij 'het leukste beroep' heeft en de dooddoener dat hij 'niet zo nodig met pensioen hoeft', maar de kans is klein dat hij 'nee' zou zeggen als zijn chef hem morgen een goudgerande regeling aanbood waarmee hij eerder kon stoppen. Langer doorwerken lijkt nog niet zo'n onoverkomelijke ramp als je van 1959 bent en dit jaar 59 wordt, maar het voelt straks heel anders wanneer je op je 68ste met een zucht de deur van het kantoor achter je dichttrekt en tot je grote schrik beseft dat je al bijna 70 bent.

Opvallend is dat in het verhaal van Herderscheê bijna alleen maar slachtoffers voorkomen: of je hebt een baan en moet noodgedwongen doorwerken tot je 68ste óf je bent in de crisisjaren je baan kwijtgeraakt en moet nu je spaargeld opsouperen, je huis opeten en een bijstandsuitkering aanvragen. Dat er ook mensen zoals ik bestaan die zelf een soort VUT in elkaar hebben geknutseld en genoegen nemen met een veel lagere levensstandaard (met als bijkomend voordeel dat vliegveld Lelystad zelfs helemaal dicht kan), lijkt hij niet te beseffen of te willen weten. Maar die kloof is er dus alvast: tussen koppige spaarders en slachtoffers.


De ongemakkelijke waarheid is dus dat er niet één pensioenwaarheid is die voor iedereen opgaat. Er zijn in het oog springende verliezers (mensen met zware beroepen die al op hun veertiende begonnen zijn en op hun 61ste als een wrak in de ziektewet belanden), maar veel interessanter is de vraag waarom de journalist Herderscheê (1959) nog een jaar of negen moet werken terwijl ik (1961) op maandagmiddag op mijn gemak een sciencefictionroman zit te lezen onder de eikenboom in mijn achtertuin. Om uit te vogelen hoe dat kan, zou je niet alleen de (oude) loonstrookjes met elkaar moeten vergelijken, maar ook de pensioenvoorwaarden, de hypotheekakte, de vaste lasten en de levensstijl.

Iedereen beweert in deze discussie de échte kloof te hebben gevonden, terwijl het vaak een groot grijs gebied is dat alles te maken heeft met spaargedrag en de bereidheid de tering naar de nering te zetten. Dat ik op mijn 55ste met een soort deeltijdpensioen kon, heeft alles te maken met de deeltijdbaan van mijn vrouw maar ook met het besef dat het vaak kiezen of delen is. Niet voor niets stel ik in Leven van de lucht hardop de vraag of ik bereid zou zijn om nooit meer op vakantie te gaan (met uitzondering van een fietsvakantie) in ruil voor 365 dagen vakantie per jaar. Stel jezelf die vraag straks ook maar eens voor de lol op een zonovergoten terras in een of ander warm land, als je zit te mijmeren over de toekomst, en besef dat alles afhangt van het juiste antwoord.

15 opmerkingen:

  1. Tja, ik denk dat het belangrijk is al vroeg bezig te gaan met het realiseren van eventuele alternatieve inkomstenbronnen. Wachten op actie van de staat en je vermoedelijk kleinere pensioentje op een steeds latere leeftijd gaat geen garanties bieden. Je zal dus zelf in actie moeten komen om later in ieder geval een keuze te hebben en te kunnen maken! Geen keuze vrijheid is armoede! Staar je niet blind op beleggingsfondsen of dergelijke producten. In het verleden is gebleken dat je keihard genaaid werd door het afsluiten van woekerpolissen waar in ieder geval de aanbieder van beter geworden is. Beleg in onroerend goed als je geld hebt of werk en spaar in ieder geval met je partner een aantal jaren om zo geld te hebben voor een 2e huisje dat indien het van jezelf is (of grotendeels) elke maand geld kan genereren als extra inkomen. Tot op heden is het wel gebleken dat je spaargeld het beste kan investeren in vastgoed.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Beetje kort door de bocht. De gemiddelde woningprijs is op het moment € 273.000 dus als je dat bij elkaar kan sparen naast je eerste woning ben je volgens mij al niet echt een probleem geval. En vakantiehuisjes verhuren is ook niet zo rooskleurig als het lijkt. Een beetje degelijk vakantiehuisje kost minimaal 25.000 (zie Funda) en dan mag je fijn elk jaar erfpacht betalen en alles wat er nog bij komt. Zie Google voor meer realiteitszin over vastgoedbeleggingen.

      Verwijderen
    2. Hoi Rik,
      Max verstappen gaat ook zo kort mogelijk door de bocht, dat scheelt tijd en meters die je af moet leggen!Natuurlijk moet je niet overal zomaar instappen of iets aanschaffen maar verdiep je in de materie en kijk wat je kan missen per maand of wellicht moet bijverdienen op de een of andere manier! makkelijk geld verdienen doen er maar weinig op aarde dus voor de grote meute geldt dat er er wellicht een bepaalde periode harder gewerkt zal moeten worden maar dan heb je ook wat! Ikzelf zou dus al geen huisje kopen op een park en al helemaal niet met erfpacht! Richt je op gebieden die in ontwikkeling zijn en waar je in bepaalde periodes van het jaar huur kan vangen en mogelijk ook zelf kan verblijven op de rustige momenten. Uiteindelijk moet je zelf ook gewoon iets uitvinden, als je het kant en klaar krijgt voorgekauwd hebben de meeste mensen er al geld aan verdient en ben je zelf te laat.....

      Verwijderen
    3. Ben het helemaal met je eens dat mensen zelf de regie in handen moeten nemen, (vastgoed)beleggingen moet men vooral zelf onderzoeken en niet te veel onverbloemd advies van anderen aannemen.

      Verwijderen
    4. Vastgoed beleggen is m.i. vooral mooi als je tijdens de crisis instapt, en niet als de markt (zoals nu) weer op een hoogtepunt staat.

      Verwijderen
  2. Ik ben van 1958 en ben reeds 3 jaar thuis in de ww en moet eigenlijk van de regering tot 67 en 3 maanden werken. Maar geen bedrijven investeren liever niet meer in een oudere medewerker. Dus moet ik van de staat op een houtje bijten. 40 jaar gewerkt en overal aan meebetaald en noppes gekregen. Ik zit in de staart van de babyboomers die maar klagen over hun pensioengat van een paar maanden. Voor mij is het gras telkens weggewaaid als ik mijn handen uitstek. Ik heb geen pensioen gat maar een krater van heb ik jou daar. Die van mijn leeftijd categorie vallen overal buiten en geen regering die zich daar om bekommert. Ze zeggen nog niet eens bedankt voor je.bijdrage maar laten je vallen als een baksteen. Maar ze blijven aan je trekken om te werken en propaganderen dat het goed gaat met de economie maar hoe zit het met de mensen in deze economie gaat willen ze niet weten. Wel met geld strooien naar de multinationals en de grote jongen uithangen. Kutland!

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Beste Benhur, we leven niet in een kutland maar ik ben het met je eens dat er een heleboel geld verkeerd besteed wordt. Het gaat jou echter niet helpen in jou situatie! die krater van een pensioengat is niet in 1 keer ontstaan dus daar had je zelf mogelijk al op kunnen anticiperen. Wachten op je redder kan je doen maar heeft nog nooit iemand geholpen. De enige die verantwoordelijk is voor zijn inkomen ben je grotendeels zelf en dat is het enige waar jezelf invloed op hebt!De rest is politiek en sommigen hebben daarmee mazzel terwijl anderen tussen wal en schip raken. Tuurlijk mag je ff gallen op alles en iedereen maar je bent zelf het meest verantwoordelijk voort je situatie omdat je zelf kennelijk verder geen actie ondernomen hebt!Wellicht is het een leeftijdsdingetje dat ouderen zelf geen actie ondernemen en ervan uitgaan dat de staat het allemaal voor hen gaat regelen maar die tijd is geweest.....

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Als je je hele werkzame leven fulltime gewerkt hebt, heb je toch een aardig pensioen opgebouwd? Dan kun je vanaf je zestigste stoppen met werken en krijg je elke maand je pensioen uitbetaald. Dat is natuurlijk geen vetpot, maar na een jaar of 7 krijg je er AOW bij. Ik ben ook van 1958 en heb bijna 37 jaren een volledige baan gehad. In die tijd hebben we flink afgelost op mijn hypotheek, zodat we lage woonlasten hebben. Nu ben ik met vroegpensioen. Als mijn man over 6 jaar 60 is stopt hij ook met werken.
    Wij geven niet om luxe en hebben liever vrije tijd en een leven zonder stress dan een hoger inkomen.
    En dat kan dus allemaal in Nederland!

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. "Onze" hypotheek natuurlijk, niet "mijn".

      Verwijderen
    2. Ik ben van 65, had ik maar dezelfde rechten had als iemand van 1958,word er dromerig van, drie jaar ww, iaow en iow dus niet eerst je huis en vermogen na de ww opmaken (toch prettig zo'n vangnet), pension met 67 en drie maanden.

      Ergens wordt er ook nog aan de aow gemorreld als je eerder stopt ... 6,5 procent gekort op hun AOW per jaar dat zij eerder stoppen dan de dan de geldende pensioenleeftijd...las ik ergens.

      Voor latere generaties wordt het nog minder. (Vreemd genoeg blijft de belastingdruk gelijk).

      Verwijderen
  5. Het is geen verrassing, dat alles terugloopt. Ik ben van 1953 en weet al lang, dat de automatische welvaart tegen het einde van mijn leven opraakt (gasbel, piekolie, vervuiling, binnenkort antoibiotica in het grondwater, overbevolking, gebrek aan water en woestijnvorming, scheefgroei inkomens). Dat is allemaal al heel lang bekend. Het verbaast mij, dat anderen al die berichten van de laatste 40 jaar niet gehoord of niet geloofd hebben. Dat wil niet zeggen, dat ik me niet beter had kunnen voorbereiden. Aan de andere kant is het achteraf makkelijk praten. Ik had een eigen huis niet kunnen onderhouden op de manier waarop ik mijn leven had ingericht ( veel werken) etc. Het valt me wel op, dat het geld me nu door de vingers glipt. En dan te bedenken dat vroeger iedereen van een éénverdienerssalaris rondkwam. Ik ga me ook wat meer richten op aanvullend plakband.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Klopt helemaal. Tezelfdertijd heeft de overheid natuurlijk ook al die jaren de kop in het zand gestoken, terwijl zij de mensen al hadden moeten leiden hierin.
      Maar inderdaad, ik hoor het 35 jaar geleden alweer, mijn oom nog zeggen: ik ben bang dat onze kinderen straks heel lang moeten werken, want straks liggen de verhoudingen heel anders. Hij zag het aankomen, de politiek deed of de neus bloedde.

      En medemensen: ik was 30 jaar geleden al bezig met milieu etc (mijn ouders ook) we werden altijd uitgelachen.

      Verwijderen
  6. Na een paar jaar ‘niks’ doen, waarin het onbewust zoeken is naar dagvulling, ben ik daar behoorlijk in geslaagd.
    Te druk heb ik het vaak. Dat wringt. Nu heb ik meerdere verplichtingen.

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Gerhard, gaat het goed met je?.... het is al ff geleden dat je een riedeltje plaatste!.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ja, het gaat prima, dankjewel. In de zomermaanden zijn er simpelweg teveel afleidingen en ik moet bovengemiddeld vaak naar de bioscoop vanwege mijn volgende boek. Maar, nogmaals, bedankt voor de interesse en al je reacties op mijn blogs.

      Verwijderen