Zoeken

zaterdag 16 juni 2018

Ah, natuurlijk zijn het weer 'de ouderen' die de huizenprijzen opdrijven!

Vanmorgen stond ik al om half zes naast mijn bed om met een kop koffie en een stapel kranten te genieten van de fluitende vogels in de tuin en de wereld die langzaam ontwaakte. Helaas verslikte ik me al snel in diezelfde kop koffie, toen ik in de zaterdageditie van De Volkskrant las dat 'senioren' persoonlijk verantwoordelijk moeten worden geacht voor de absurde prijsstijgingen van koophuizen, omdat ze 'steeds dominanter worden op de woningmarkt'. 


Ik zal niet zeggen dat je als witte man van middelbare leeftijd tegenwoordig nog maar weinig goed kunt doen in deze maatschappij, want dan gedraag je je precies hetzelfde als al die mensen die zich wel ergens het slachtoffer van voelen. Toch kan ik alleen maar vaststellen dat dit artikel de zoveelste tendentieuze poging is om ouderen overal de schuld van te geven en jong en oud tegen elkaar op te hitsen (of beter gezegd: jongeren het gevoel te geven dat ze achter het net vissen en stelselmatig achtergesteld worden).

Grote vraag is wat je mensen nu eigenlijk precies verwijt wanneer ze een huis kopen, de hypotheek in de loop der jaren netjes aflossen, hun kinderen opvoeden en uitzwaaien en vervolgens nog een beetje van het leven proberen te genieten in datzelfde huis. De overheid wil dat mensen steeds langer zelfstandig blijven wonen, dus dat doen ze. En wie nog vitaal is en graag in de tuin bezig is, zal zich wel een paar keer bedenken voordat hij zijn woning inruilt voor een gelijkvloers appartement met een paar zielige bloembakken.


Als ik als planoloog een verklaring zou moeten geven voor de huidige gekte op de huizenmarkt, dan zou ik er allereerst op wijzen dat er in ons land nog heel veel gebieden zijn waarin de woningmarkt nog maar net hersteld is van de gevolgen van de crisis en er van gekte helemaal geen sprake is. Het is een probleem van de grote steden, van de Randstad en van een steeds verder uitwaaierende cirkel daaromheen. Als ik eerlijk ben, heeft de snelheid waarmee deze omslag plaatsvond me verrast, want voor mijn gevoel stond eergisteren nog een groot deel van de woningvoorraad onder water.

Die omslag heb ik dus niet voorzien of voorspeld, maar ik kan wel vaststellen dat er de afgelopen jaren vanwege de crisis veel te weinig is gebouwd, met als gevolg dat er nu sprake is van een groot tekort aan woningen. Daarnaast heeft de kunstmatig lage rente mensen ertoe verleid om hun spaargeld in aandelen en vastgoed te steken, omdat dat veel beter rendeert. Daar komen dan nog professionele beleggers bij en een woningvoorraad die totaal niet aansluit op de demografische verschuiving waar we nu middenin zitten.


Ouderen kunnen het in dat krachtenveld natuurlijk alleen maar verkeerd doen. Als ze in hun eigen huis blijven wonen nadat de kinderen zijn uitgevlogen, 'houden ze een woning bezet' waar een jong gezin heel blij mee zou zijn. Mochten ze besluiten te verhuizen, dan hebben ze door overwaarde en spaargeld een voorsprong op jongeren en kunnen ze veel sneller handelen en hoger bieden. In beide gevallen hebben jongeren het nakijken, maar dat betekent natuurlijk niet dat iemand iets te verwijten valt.

Dat lijkt ook de verslaggever te beseffen, vandaar dat hij terugvalt op taalconstructies die ten onrechte een misstand suggereren (zo worden ouderen volgens het artikel steeds 'dominanter' op de woningmarkt en laat hij een van de geïnterviewden zijn verhaal doen vanuit een 'luie stoel' met uitzicht op openslaande deuren). Ook wordt er verhaald van een ouder stel dat inderdaad naar een appartement verkaste en zich daar zo verveelde dat ze toen maar een huisje in Frankrijk kochten om iets om handen te hebben.


Door alleen maar blije, gezonde senioren met een hypotheekvrij huis te portretteren, wordt de indruk gewekt dat alle ouderen er warmpjes bij zitten, de hele dag in de tuin zitten te lezen en geheel ten onrechte profiteren van het vermogen dat ze gedurende hun werkzame leven bij elkaar hebben gespaard. Dat krijg je dus als je zo'n beetje alle journalisten boven de 50 de laan uitstuurt en de krant laat volschrijven door een generatie die als eerste reflex heeft dat iets 'niet eerlijk' is.

In plaats van steeds maar uit hetzelfde vaatje te tappen en de krant te vullen met tendentieuze artikelen, zou het veel verfrissender zijn om eens een interview te doen met de eventuele kinderen van Gerard en Liesbeth, Trijntje en Willem, Ans en Frits en Truus. Want wat gebeurt er als al deze ouderen die de huizenprijzen opdrijven er straks niet meer zijn? Wie erven dan die huizen die tonnen waard zijn en al dat vermogen dat ze na een leven lang werken hebben opgebouwd?

En wat zouden diezelfde kinderen er eigenlijk van vinden als pa en ma het huis verkopen en vervolgens al hun spaargeld uitgeven aan de huur van een appartement, torenhoge servicekosten, een mooie SUV met een hoge instap en allerhande leuke reisjes? Zijn de problemen op de woningmarkt dan in één klap opgelost of krijgen we dan alsnog allemaal scheve gezichten omdat de erfenis is verdampt en jongeren andermaal met lege handen staan?

6 opmerkingen:

  1. Het lijk ook dat de AirBnB business model is ook schuldig aan de stijging van de woningsmarkt. Mensen belegen inderdaad om woningen als hotel te gebruiken zonder de lasten en belasting die bij horen te betalen. Verschillende landen zijn juist bezig om dit te reguleren.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. "Want wat gebeurt er als al deze ouderen die de huizenprijzen opdrijven er straks niet meer zijn? Wie erven dan die huizen die tonnen waard zijn en al dat vermogen dat ze na een leven lang werken hebben opgebouwd?"

    Een (te?) groot deel zal naar de overheid gaan door de erfbelasting die wordt geheven. Huizen moeten worden verkocht als de kinderen van de ouderen al voorzien zijn van een eigen (duur) huis, ze geen behoefte hebben om in de ouderlijke woning te wonen of geen dubbele lasten (overgebleven hypotheek, belastingen) kunnen of willen dragen. Huizenprijzen zullen dalen door het toenemende aanbod. Dat neemt niet weg dat er tijdens de crisis inderdaad meer had moeten worden gebouwd.
    Daar hebben de "jongeren" of "starters" die nu een huis willen kopen op dit moment weinig aan.
    Vooral in de verstedelijkte gebieden (ook buiten de randstad) en dan met name de universiteitssteden is er, mijns inziens, wel sprake van "gekte" op de koopwoningmarkt. Huizen worden verkocht binnen een week waarbij kopers worden aangemoedigd om geen enkel voorbehoud (bouwtechnisch/financiering) te verbinden aan hun bod. Makelaars adviseren formeel altijd om wel voorbehouden op te nemen, maar in de praktijk (eigen ervaring) wordt geadviseerd om zo hoog mogelijk te bieden en zo min mogelijk voorbehouden te verbinden aan het bod om maar zo aantrekkelijk mogelijk te zijn voor de verkopende partij. Dat heeft ervoor gezorgd dat wij ons hebben teruggetrokken uit de markt. We hebben onze kosten koper bij elkaar en zouden zo een huis kunnen kopen. Daarvan moet wel de prijs-kwaliteit voldoen aan onze wensen en die is op dit moment zoek.
    De groep "ouderen" is inderdaad veelzijdiger dan vanuit het artikel wordt voorgespiegeld. Ik betwijfel of jongeren/starters van tegenwoordig en allemaal vanuit kunnen gaan dat ze een erfenis ontvangen. Ik kom zelf uit een middenklassegezin en ga er niet vanuit dat ik zoveel erfenis zal ontvangen. Ik heb liever dat mijn ouders genieten van hun pensioen. Gelukkig ben ik zelf in de situatie dat ik hoogopgeleid ben (ook planoloog) en door te werken vaste lasten kan betalen en daarnaast nog wat over te houden. Daarbij kies ik ervoor om een deel van wat ik overhoud te reserveren voor mijn eigen oudedagvoorziening. Een erfenis zie ik vooral als "extraatje".

    BeantwoordenVerwijderen
  3. wat wil je nu dan eigenlijk zeggen? dat als je niet "hoog"opgeleid was je het niet goed voor elkaar zou hebben???
    wat een onzin! fijn dat je zo over je ouders denkt maar dat je hoog opgeleid bent is niet automatisch een garantie voor succes of een beter leven dan lager opgeleiden! dat je het even weet....

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ik snap niet helemaal hoe je uit mijn reactie kan afleiden dat ik vind dat als je niet "hoogopgeleid" bent je het niet goed voor elkaar kan hebben. Er zijn vast genoeg mensen die niet "hoogopgeleid" zijn en meer salaris ontvangen dan ik en/of het veel beter voor elkaar hebben.

      Met het laatste deel van mijn reactie reageerde ik vooral op de laatste alinea van de blogpost. In de tijd verandert er veel. Waar ik vooral op doelde is dat ik van mening ben dat de huidige generatie jongvolwassenen beter zelf kan kijken hoe ze in hun eigen oudedagvoorziening kunnen voorzien. Dat dient mijn inziens los te staan van eventuele verwachtingen over erfenissen. Er is geen enkele garantie dat pensioenen of AOW nog bestaan tegen de tijd dat men, de mensen die nu op de arbeidsmarkt beginnen tot een leeftijd van ongeveer 40(is mijn inschatting), met pensioen gaat.

      Verwijderen
    2. Beste Brian, ik geloof best dat je het goed bedoeld en refereert aan de blogpost maar met je opmerking: "Gelukkig ben ik zelf in de situatie dat ik hoogopgeleid ben (ook planoloog) en door te werken vaste lasten kan betalen en daarnaast nog wat over te houden, impliceer je automatisch dat je anders minder of niet gelukkig zou zijn of minder zou kunnen. Ik vind tegenwoordig sowieso dat er teveel een sfeer heerst van dat je maar zo hoog mogelijk opgeleid moet worden want anders tel je niet mee! Je merkt dit op scholen en onder studenten die afstromen en dat als minderwaardig ervaren! Moeten we mee ophouden en mensen niet alleen waarderen op hun opleidingsniveau!

      Verwijderen
  4. Ik lees niet zoveel kranten dus word ook niet zo snel geirriteerd door dat soort simpele vingerwijs artikeltjes.
    Wat ik wel interessant vind is de vraag of de ‘vorige generatie’ de huizenmarkt/economie wel goed heeft ingericht voor de ‘huidige generatie’.
    Blijkbaar is er ruimte voor verbetering (al is het alleen maar al in de communicatie), hoop dat huidige generaties het nu eens goed gaat regelen voor hunzelf, het nageslacht en uit coulance dan ook maar voor de ouders...

    BeantwoordenVerwijderen