Zoeken

zaterdag 4 augustus 2018

Néé, een vliegvakantie is geen mensenrecht

Enkele weken geleden schreef ik in mijn wekelijkse column op de economiepagina van het Reformatorisch Dagblad dat het geen enkele zin heeft om je huis energiezuinig te maken als je vervolgens een paar keer per jaar in het vliegtuig stapt naar Ibiza of Thailand. De bereidheid om echte offers te brengen is gering, zelfs bij mensen die het verband erkennen tussen onze manier van leven en de opwarming van de aarde. In plaats daarvan razen - of misschien moet hier wel staan: reizen - we richting de afgrond waarvan deze gortdroge zomer slechts een voorproefje is.


Zoals eerder vermeld ben ik voornemens om volgend jaar, of misschien zelfs wel met ingang van volgend jaar, alles op de fiets te gaan doen. Zelf beschouw ik het als een avontuur, net zoals versneld aflossen achter gezien eigenlijk ook één spannende ontdekkingstocht was met allemaal verrassende vergezichten. Tegelijk besef ik dat de CO2-uitstoot van een ongemotoriseerde manier van leven heel gering is, wat je dus bij voorbaat kunt beschouwen als een bijkomend voordeel.

Datzelfde gebeurde eerder al toen we superzuinig begonnen te leven om onze hypotheek versneld te kunnen aflossen. Niet alleen zorgde die levenswijze ervoor dat we jaarlijks tussen de 15.000 en 20.000 euro extra in onze hypotheek konden storten, ik besefte ook dat we op deze manier een veel kleinere ecologische voetafdruk hadden. Je kunt ook zeggen dat we door onze zuinige lifestyle zuiniger omsprongen met de planeet en geen hypotheek namen op de aarde.


Je kunt die redenering niet omdraaien (want we zijn alleen maar gaan aflossen om zelf het hoofd boven water te houden), maar het is wel een prettige bijkomstigheid dat ons gedrag tegenwoordig minder milieubelastend is. Dat blijft ook zo, want ik ben niet van plan om ineens weer met geld te gaan smijten als we in maart 2020 écht helemaal hypotheekvrij te zijn of bij die gelegenheid vuurwerk af te steken op Bali in plaats van in de eigen achtertuin.

Natuurlijk zijn er mensen die geen waarde hechten aan alle alarmerend verhalen over de opwarming van de aarde omdat het een linkse hobby is van 'klimaatgekkies', maar laten we er voor de aardigheid eens van uitgaan dat we met onze manier van leven inderdaad een soort omgekeerde zondvloed over ons afroepen en grote delen van de aarde onleefbaar maken. Kun je dan nog wel met goed fatsoen een paar keer per jaar heen en weer vliegen naar Ibiza of heeft de hierboven afgebeelde Jan Mertens misschien een punt?


In het interview krijgt Mertens de vraag voorgelegd of vliegen inmiddels niet een soort mensenrecht is geworden, waarmee we de kern van het probleem meteen te pakken hebben. In een van mijn boeken schrijf ik dat de luxe van vandaag de standaard van morgen is, waardoor het steeds meer moeite kost om een stapje terug te doen en we hebberig op een wankele ladder naar de bovenste vruchten tasten in de bijna kaalgevreten boom der wijsheid.

Want, nee, vliegen is geen mensenrecht en zelfs geen verworven recht. Goedkope vliegreizen vormen een perversie die ons op termijn duur zal komen te staan en die je alleen als een verworvenheid kunt beschouwen als je het afmeet aan je levensgeluk op de zeer korte termijn. Zelf verwacht ik echter niet dat er veel gaat veranderen in ons gedrag en onze manier van denken, zolang we Tadzjikistan in de krant een 'fietsparadijs' noemen, terwijl we in werkelijkheid zonder het te beseffen in het enige echte fietsparadijs van de wereld wonen.

12 opmerkingen:

  1. Zo jammer dat er nauwelijks aandacht voor de echte oorzaak van het CO2 probleem is: de ontbossing rond de evenaar. We vernietigen onze "groene long"

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Die ontbossing houd ik in mijn eentje niet tegen, minder vliegen en/of autorijden is wel mogelijk.

      Verwijderen
    2. Vergeet niet dat door de verhoogde CO2 uitstoot de fotosynthese van planten op een hoger niveau werkt. In de afgelopen 20 jaar is er 10 procent meer groen bijgekomen op de aarde:

      https://www.scientias.nl/aarde-wordt-groener-hoge-co2-concentratie-is-goed-nieuws/

      Verwijderen
  2. "Kun je dan nog wel met goed fatsoen een paar keer per jaar heen en weer vliegen naar Ibiza of heeft de hierboven afgebeelde Jan Mertens misschien een punt?"

    Goede vraag. Het antwoord hangt denk ik erg af van je eigen situatie. Als ik kijk naar mijn vrouw en mij, dan denk ik dat wij als bewust kinderlozen prima tweemaal per jaar de oceaan over kunnen vliegen (zou niet weten wat ik op Ibiza moet doen).

    En die reizen doen we met goed fatsoen, want door onze keuze om geen kind te krijgen besparen we ruim 58 ton C02 per jaar per persoon. Daar valt de besparing van 3,2 ton per jaar per persoon van twee trans-atlantische vluchten bij in het niet. Zodoende kunnen we zonder schuldgevoel de wereld verkennen.

    De onderliggende data voor deze stelling:
    Http://iopscience.iop.org/article/10.1088/1748-9326/aa7541

    Ik vind het vreemd dat de insteek van nadenken over wel/geen en aantal kinderen zo onderbelicht blijft in het milieu-debat. Als lezer van de VK (en de TG, want balans is hard nodig) lees ik wekelijks opiniestukken (of een redactioneel) waarin wordt gepleit voor het aan banden leggen van vliegen en waarin we moeten worden genezen van het eten van vlees.

    En soms wordt die niet-vliegen-en-op-tofu-kauwen-opinie zelfs geschreven door hippe, GL-stemmende, in de binnenstad van Amsterdam wonende mensen met een creatief beroep die hun 4 kinderen in een bakfiets naar de Vrije School brengen. Dat is 4 keer 58 ton CO2 per jaar (per ouder, dus maal 2). Die mijn vrouw en mij dan vertellen dat we toch echt niet meer moet vliegen en geen biefstuk meer moet eten (respectievelijk 6,4 en 1,6 ton CO2 per jaar voor ons beiden).

    Ja serieus. Maar ik heb er eens over nagedacht met mijn Rotterdamse nuchterheid en ik heb ze door. Ik weet wat ze zijn. Groene geinponems, met die befaamde Amsterdamse humor van ze. Lachen man.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Dus niemand moet kinderen krijgen, zodat we uitsterven? Of moet het gereguleerd worden? In NL krijgen we gemiddeld al helemaal niet veel kinderen.

      En... kinderen zijn mensen. Jouw ouders kregen nl ook minstens één kind. Jou. Dus jouw voetafdruk is dan toch ook al 58ton CO2?

      Verwijderen
    2. "Dus niemand moet kinderen krijgen, zodat we uitsterven?"

      Nee, helemaal niet. Dat is totaal niet wat ik bedoel. Het verbaast me dat u tot die conclusie komt op basis van hetgeen ik schrijf.

      Mijn boodschap was tweeledig:

      Ten eerste de verwondering waarom de vraag van wel/geen kinderen krijgen en de vraag van hoeveel kinderen krijgen is wel/niet slim qua milieubelasting geen rol lijken te spelen in de milieudiscussie. Ik vermoed zelf dat dit komt omdat deze vragen nogal gevoelig liggen (zoals wel vaker met vragen die de kern van iets raken). Uw heftige reactie lijkt dat trouwens te bevestigen.

      Ten tweede bedoelde ik dat het mensen met veel kinderen zou sieren om niet al te hoog van de toren te blazen richting anderen mbt milieu problematiek, maar eerst eens te kijken naar hun eigen keuzes voordat ze naar mij beginnen over vliegen en vlees eten.

      Dat was mijn boodschap. Niet meer en niet minder. En hoeveel kinderen mensen krijgen, dat moeten ze echt zelf weten. Maar verwacht niet dat ik zomaar een preek aanneem van iemand met een balk in zijn oog.

      Verwijderen
    3. Liever dat bewust duurzaam levende ouders kinderen krijgen en zo mensen op de wereld zetten die deze levenswijze kunnen voortzetten en voorleven, want dat blijft heel hard nodig. Al vrees ik voor de toekomst van ons nageslacht. O.a. dat is de rede van mijn kinderloosheid. Mijn man en ik hebben overigens ook besloten om geen vliegreizen meer te maken. Want dat lijkt ons nergens voor nodig. Genoeg te zien in eigen land!

      Verwijderen
    4. beste Keltainen,
      Uiteraard maakt iedereen zijn of haar eigen keuzes maar denk je niet dat je jezelf en je man tekort doet geen vliegreizen te maken? de bijzondere schoonheid van veel plekken hier op aarde is van een andere soort dan die van Nederland en vind je hier ook niet, hoeveel voorbeelden wil je hebben.... Juist wij hebben nu de mogelijkheden dit in ons leven mee te maken terwijl onze voorouders nergens kwamen omdat ze dat financieel niet konden of het anderzins not done was! Mijn overleden beppe gaf altijd al aan in de verkeerde tijd geboren te zijn omdat zij graag wilde reizen maar dit niet mogelijk was! Met de opoffering van jouw reislust ga je de planeet niet redden maar als het je natuurlijk een goed gevoel geeft moet je het zeker doen! Maak optimaal gebruik van je mogelijkheden want heel veel mensen kunnen dit niet en zouden graag met je willen ruilen!

      Verwijderen
  3. Ik pleit voor meer vliegen ipv de auto, de autolobby zal dat niet leuk vinden maar als ik kijk afgelopen weken hoeveel files er staan in Frankrijk voor de peages en Oostenrijk dan lijkt mij dat ook niet milieuvriendelijk! Als je het al over Frankrijk hebt daar rijden nog enorm veel oude vervuilende wrakken rond. naar mijn bescheiden mening kan je beter op 10km hoogte wat uitstoot hebben dan met zn allen op de route de soleil van noord naar zuid Frankrijk! Ik ben erg milieu bewust en scheid al mn afval zo goed mogelijk maar als ik bv de prijzen zie voor een particulier voor een electrische auto van een beetje formaat zoals we nu ook hebben moet ik zeer diep in de buidel voor wat?? ik kan bijna nog nergens electrisch tanken en ben voor een beetje bereik van de accu 50.000 euro kwijt! En nee ik ga never nooit niet op fiets vakantie....

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Echt hè! Nederland is geweldig om te fietsen. Daarvoor hoef je echt niet eerst een eind te gaan vliegen. Ik vond dat Jan Merten best een punt had met zijn verbod op vliegen binnen Europa.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Vind ik ook. Alles beneden de 100 km (heen en terug) fiets ik tegenwoordig, tenminste bij redelijk weer. Bij langere afstanden vlieg ik meestal, op 3 km van mijn huis ligt de 2e luchthaven van Nederland. Autorijden? Niet veel, maximaal 1 tank per 2 maanden

      Verwijderen
  5. Hihi, wat een verrassende discussie!

    BeantwoordenVerwijderen