Zoeken

woensdag 11 oktober 2017

Toch nog even een paar opmerkingen over die aflosboete

Het gekrakeel rondom het afschaffen van de Wet Hillen doet een beetje denken aan de ophef die ontstond toen het vorige kabinet aankondigde een inkomensafhankelijke zorgpremie in te willen voeren. Dat leidde tot zoveel maatschappelijk protest dat het voorstel schielijk werd ingetrokken (hoewel we natuurlijk allemaal bijna ongemerkt een inkomensafhankelijke bijdrage leveren bovenop onze maandelijkse zorgpremie). Datzelfde zou ook kunnen gebeuren met deze maatregel, zeker nu tegenstanders massaal roepen dat het gaat om een "aflosboete". Dat is een slimme frame die alleen al door de woordkeuze weerstand oproept. Het zou dus best kunnen dat het kabinet Rutte 3 deze heisa benut om de aandacht af te leiden van andere vervelende maatregelen zoals de aangekondigde BTW-verhoging .


Ik weet niet of Hans Wiegel de eerste was die met het woord 'aflosboete' op de proppen kwam of dat het een bedenksel is van de partij 50Plus, maar het zou wel eens een briljante zet kunnen zijn. Als dat woord eenmaal gaat rondzingen, schrikt het kabinet misschien terug of wordt Rutte 3 alsnog teruggefloten door de Tweede of Eerste Kamer. Geen enkele politicus wil natuurlijk een aflosboete op zijn naam hebben staan, zeker niet nu we net met z'n allen een tikje anders tegen dit soort schulden aan zijn gaan kijken (ook al niet omdat de collectieve hypotheekschuld met meer dan 665 miljard euro nog steeds schrikbarend hoog is). Nu ontstaat bij mensen toch een beetje het onrechtvaardige idee dat goed gedrag wordt afgestraft, alsof je alsnog een boete krijgt wanneer je netjes 30 rijdt op een woonerf.

Psychologisch gezien was dit geen slimme zet van Rutte 3. Voordat de eerste rekensommetjes verschenen over de gevolgen van het afschaffen van de Wet Hillen, regende het al boze reacties. Zelfs als de lastenverzwaring meevalt, kan door deze maatregel het idee postvatten dat aflossen geen zin heeft of zelfs averechts uitpakt. Weliswaar moet iedere starter vanaf 1 januari 2013 verplicht in dertig jaar alles aflossen, er zijn nog steeds een heleboel huishoudens met een aflossingsvrije hypotheek die zélf die keuze moeten maken. Met deze maatregel demotiveer je die groep en zet je ze misschien zelfs op het verkeerde been, al was het alleen maar omdat mensen zich niet echt in het onderwerp verdiepen en zich van de bijbehorende discussie straks alleen nog maar een paar losse kreten herinneren.


Het is voornamelijk de bijbehorende redenering die rammelt. Je kunt als regering namelijk niet zomaar stellen dat de Wet Hillen geld kost, of veel minder overheidsinkomsten genereert, zonder tegelijk ook even uit te rekenen hoeveel de fiscus bespaart doordat steeds meer mensen extra geld storten in hun hypotheek of zelf versneld hun hele woningschuld aflossen. Zo heb ik zelf bijvoorbeeld de looptijd van mijn spaarhypotheek met vijf jaar ingekort door de maandpremie te verhogen en een extra eenmalige storting te doen. Je kunt zeggen dat ik daarmee vanaf maart 2020 vijf jaar hypotheekrenteaftrek misloop, maar net zo goed dat ik het eerstvolgende kabinet een mooi bedrag bespaar.

Helemaal precies heb ik het niet uitgerekend, maar uit de losse pols kan ik nu al berekenen dat ik de overheid, door mijn hypotheek tot de laatste cent versneld af te lossen, veel méér bespaar aan hypotheekrenteaftrek dan ik straks zou moeten gaan betalen aan eigenwoningforfait als de Wet Hillen helemaal is afgebouwd. In mijn specifieke geval was de staat dus al een stuk goedkoper uit, zodat de noodzaak om mij nog eens extra te belasten volledig ontbreekt. In plaats daarvan zou het eerlijker geweest zijn als mijn definitieve aanslag vergezeld ging van een bos bloemen en een bedankbriefje met daarop het bedrag dat ik de overheid nu weer heb bespaard.


Toch is ook dát rekensommetje niet helemaal eerlijk, want in ons geval ging versneld aflossen vergezeld van een sobere levensstijl en een heel ander consumptiepatroon. Ik ben niet gaan aflossen met behulp van spaargeld dat ik al had, maar juist heel fanatiek gaan sparen om mijn hypotheek in rap tempo af te kunnen lossen. Op die manier is de overheid heel wat misgelopen aan BTW, aan accijns (op zowel drank als benzine) en - tot slot - aan inkomstenbelasting. Nu ik bijna hypotheekvrij ben en gewend ben geraakt aan een heel ander uitgavenpatroon, kan ik met minder inkomsten toe en hoef ik veel minder te werken. Zo bekeken is het niet verrassend, en ook niet zo heel verderfelijk, als de overheid probeert om arbeid wat minder te belasten en vermogen juist iets meer.

Ondertussen vraag ik me serieus af op welke bijvoeglijke naamwoorden burgers en belangengroepen straks gaan teruggrijpen wanneer besloten wordt om de overwaarde van de eigen woning voortaan op dezelfde manier te gaan behandelen als spaargeld. Het afschaffen van de Wet Hillen is namelijk slechts peanuts als je het vergelijkt met het overhevelen van de eigen woning van Box 1 naar Box 3. Onder het huidige belastingregime zou je met een koophuis van 2 ton zo'n 200 euro per maand kwijt zijn aan vermogensrendementsheffing (zonder drempelbedrag), terwijl het bij de Wet Hillen gaat om een paar tientjes per maand. Je kunt dit plan dus een 'schande' noemen of zelfs bestempelen als 'diefstal', maar je moet tegelijk beseffen dat dit nog maar een voorzichtige eerste stap is en dat de echte klap nog moet komen.

29 opmerkingen:

  1. Deze reactie is verwijderd door de auteur.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Tot nu toe zag de fiscus vermogen (of kapitaal) als een productiefactor waarmee je geld kunt verdienen. Dus werd alleen het rendement op vermogen belast. In een ver verleden, toen de rente nog hoger dan 5% was, moest je op je belastingaangifte de daadwerkelijk genoten rente optellen bij je inkomsten. Daarna kwam de fictieve 4% en nu heeft men helemaal een gedrocht voor de VRH ingevoerd. Het rechtstreeks belasten van vermogen zal tot een enorme kapitaalvlucht naar het buitenland leidden. De huizenprijzen in Braschaat (B) zullen stijgen en je kunt weer voor een prikkie in het Gooi in een villa wonen. Ook kapitaalkrachtige bedrijven zullen en masse hun biezen pakken.

      Verwijderen
    2. Deze reactie is verwijderd door de auteur.

      Verwijderen
  2. Deze reactie is verwijderd door de auteur.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Zo maar een gedachte die bij me opkwam: zou het kunnen dat de overheid de belastingaftrek (HRA) tijdens de looptijd van de hypotheek weer wil terughalen via het eigenwoningforfait op hypotheekvrije huizen en uiteindelijk via overheveling van de eigen woning naar box3? Zo van: als je jong bent met hoge lasten en jonge kinderen dan ondersteunen we je met HRA en als je je hypotheek hebt afgelost dan mag je het weer terugbetalen (tot je dood). Zou niet verbaast zijn als dit de achterliggende gedachte is.

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Van de overheid moet je meer eigen verantwoordelijkheid nemen. Die namen wij door versneld af te lossen omdat het niet zeker is wat er van de pensioenen overblijft. Verder bouw ik geen pensioen op, werd ik chronisch ziek in een periode dat ik niet werkte en heb geen uitkering. Daarbij ben ik een stuk jonger dan mijn man en wanneer hij de pensioenleeftijd bereikt hebben we een aantal jaren maar een halve AOW met pensioen. Dus wilden wij lagere maandlasten. Alleen ziet de overheid mensen die dus netjes voor zichzelf zorgen als een nieuwe melkkoe.
    Verder zou ik het erg fijn vinden als de mensen met een hoger inkomen eens bedankt worden voor het betalen van de enorme hoeveelheid belastingen. Mijn man betaalt duizenden euro's extra belasting dan wanneer wij tweeverdieners waren geweest. Hij heeft verantwoordelijk werk waarvoor hij naast zijn baan diverse opleidingen heeft gedaan en ook nog vaak zelf betaald. Maar nee, een hoog inkomen leidt tot een soort accijns op werk en wordt bekeken met afgunst en moet genivelleerd worden.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Zijn er eigenlijk landen in Europa waar de eigen woning als vermogen wordt aangemerkt en als zodanig belast? Kan er zou gauw niets over vinden, vind alleen maar belastingregels over tweede huizen in het buitenland. Kom wel huurforfait-achtige regelingen tegen in o.a. Duitsland en Spanje.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Wat ik wel gevonden heb: in Duitsland betaal je belasting over koerswinst op aandelen. Banken en brokers houden dat voor je bij en melden dit aan de belastingdienst. In Zeden betaal je 22% belasting over de winst bij verkoop van je huis. Dat vind ik nog niet zo slecht. Gaat speculatie en kunstmatige prijsopdrijving tegen. Er zijn dus wel landen met een visie op belastingheffing.

      Verwijderen
    2. Deze reactie is verwijderd door de auteur.

      Verwijderen
    3. er is natuurlijk een groot verschil tussen je eerste woning, de woning waar je in woont, en andere woningen te belasten met een of andere belasting. Het is duidelijk dat de Nederlandse overheid goed gedrag blijft bestraffen en kwalijk gedrag blijft belonen...

      Verwijderen
  6. Volgens mij wordt de soep van de afschaffing van de Wet Hillen niet zo heet gegeten als opgediend. Stel je hebt een woning of appartement van 150.000 en je hypotheek volledig afgelost. Het Ewf wordt 0, 6%. Bijtelling is dan 900 euro. Als de wet in 30 gelijke delen wordt afgebouwd (30x 30 euro) dan wordt de korting in het 1e jaar dus 870 euro (900 minus 30 euro) en wordt de bijtelling dus 30 euro. In jaar 2 wordt de bijtelling 60 euro et cetara tot 900 euro in jaar 30. Voor het gemak even uitgaande van een tarief van 40% bedraagt de extra belasting in jaar 1 dus 12 euro, in jaar 2 dus 24 euro en in jaar 30 dus 360 euro. Het valt dus allemaal wel mee. Of zie ik iets over het hoofd?

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Voor minder dan 150k heb ik mijn woning in 1994 gekocht. Nu is de marktwaarde 400k en het einde van de prijsstijging is nog niet in zicht. Ik heb hier niet om gevraagd en ook geen profijt van. Ik woon blijkbaar in een gewilde buurt aan de rand van de randstad. Door de afschaffing van Hillen nemen mijn vaste lasten jaarlijks toe, terwijl mijn (pensioen-)inkomen jaarlijks daalt omdat het al jaren niet wordt geindexeerd.

      Verwijderen
    2. Deze reactie is verwijderd door de auteur.

      Verwijderen
    3. Gerhard, hadden wij niet afgesproken dat we deze blog fatsoenlijk zouden houden. Er zijn tenslotte al genoeg fora waar boze mannen en vrouwen hun frustraties spuien.

      Verwijderen
    4. Inderdaad, tijd voor wat sociale hygiëne op dit blog... en voor wat betreft het topic, ik zou daar alleen dit aan willen toevoegen: belasting op vermogen vind ik alleen gerechtvaardigd als dat vermogen inkomen genereert. Een spaarsaldo doet dat, aandelen ook, maar een eigen huis? En dát is nu de reden dat ik tegen het in box 3 parkeren van het eigen huis ben. Dat weerspiegelt zich ook in de oorspronkelijke naam van deze fopbelasting: "huurwaardeforfait" - terwijl niemand zijn eigen huis verhuurt. Hoe fictief kan het worden.

      Verwijderen
    5. huurwaardeforfait... geweldig dat je dat noemt Fred. de bijstuur maatregelen van de overheid blijven elkaar opvolgen. De logica ontbreekt steeds meer... vermogende zullen inderdaad vertrekken, zou dat de bedoeling dan ook zijn?

      Verwijderen
    6. Een eigen huis genereert dus geen inkomen , dan ben je behoorlijk fout , huur is 1200 euro per maand dus een gratis eigen huis levert dat minimaal op . Sociale hygiëne daargelaten !

      Verwijderen
  7. Ja... de hypotheekrente aftrek ZOU ook met 0,5% per jaar verlaagd worden. Wat wordt het tempo nu?

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ik dachte 3% of zo. Of Heb ik het verkeer gelezen?

      Verwijderen
  8. En er kan net zo gemakkelijk aan de knoppen gedraaid worden daardoor de 30 jaar ineens 10 worden, c.q. ze verschuiven het vermogen naar box 3.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ja, daar ben ik ook bang voor! Afschaffing van de Wet Hillen is tot daar aan toe, maar wat is het volgende? De overheid is zeer onbetrouwbaar gebleken. Voor de politici lijkt het een spelletje te zijn en dan zijn ze nog verbaasd dat de bevolking de overheid steeds meer gaat wantrouwen?

      Verwijderen
    2. Deze reactie is verwijderd door de auteur.

      Verwijderen
  9. Ik probeer mijn antwoord in een correcte Nederlands te schrijven. Ik denk dat natuurlijk het debat welke signaal stuur hoe de overheid zijn geld krijg belangrijk is.
    Ik vind alleen dat dit is niet de belangrijke discussie.
    Een fout die wij helemaal doen is dat we ons niet genoeg in de overheidsbudget verdiepen, en we reageren op de laatste nieuws. Voor mij gaat het om, wat gaan ze doen met dit geld, hoe gaan ze het uitgeven? Een te grote deel van het budget is de rente van de staatsschuld. Gaan we met dit det die schuld sneller aflossen? Volgens dit website http://www.destaatsschuldmeter.nl/ is de nederlandse staatsschuld € 28.872 per inwoner of € 57.743 per werkzame inwoner.
    Gaan we dit probleem eindelijk tackelen? Of moeten we de leraars of de politie beter betalen? En niemand heeft over hoe goed/slecht ging de vorige kabinet om met zijn geld. Hebben ze goed gedaan? Ze hadden veel meevallers (economische groei, negatieve rente...) wat hebben ze hiermee gedaan?
    Conclusie: Ja, ik ben akkoord om iets meer belasting te betalen als het waard is. Maar is dat zo? Wat denken jullie?

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Deze reactie is verwijderd door de auteur.

      Verwijderen
    2. Zo gemakkelijk is het niet. Als ze dit zouden doen, dan heb spaargeld en staatsobligatie van banken worden dan nul waard. Dan ontstaat hyperinflatie en dan hebben we grotere problemen. Zoals met alles, kortsluiten heeft op lange termijn een hoge prijs dan voor de juiste weg te kiezen.

      Verwijderen
  10. Deze reactie is verwijderd door de auteur.

    BeantwoordenVerwijderen