Zoeken

vrijdag 12 april 2019

Er is maar één manier om het klimaat te redden: minder consumeren.

Afgelopen week heb ik diverse interviews gelezen met bestsellerauteur David Wallace-Wells, schrijver van het boek De Onbewoonbare Aarde. Geen opbeurende titel en geen vrolijk boek, maar toch barstte ik bij het lezen van een van die artikelen heel ongepast in schaterlachen uit. Dit is namelijk precies het lot dat de mens verdient met zijn ongebreidelde consumptie, egoïsme, reislust en hebzucht. In zekere zin staan al die lange mensenrijen op Schiphol straks te wachten voor een enkele reis richting de hel. Maar ook Wallace-Wells zelf blijft gewoon lekker vliegen.


Nu niet meteen beginnen te krijsen over 'moral envy' of gaan zitten kakelen dat het klimaat altijd al heeft gefluctueerd en dat er ooit palmbomen op de Noordpool groeiden. Eerst even verder lezen en wachten tot ik mijn punt heb gemaakt. Focus je daarbij even op de titel van zijn  boek en bedenk dat ik vorig jaar 250 films in de bioscoop heb gezien. In twee van die films merkt een personage op 'dat we nog maar één generatie verwijderd zijn van een onleefbare aarde'.

Geloof ik dat? Wel, het kan ook nog een paar generaties langer duren, maar ik ben niet heel optimistisch. Het is ook lastig om over dit onderwerp te schrijven, zonder te vervallen in bijna Bijbelse boodschappen over hoogmoed, hebzucht, zelfzucht en pronkzucht. Maar nogmaals: hoe leg je onze achterkleinkinderen uit dat in dezelfde krant een paar dagen later een test stond van de Audi Q8? Nee, dat is geen afgunst, maar afgrijzen.


Boven dit blog staat iets over het redden van 'het klimaat' en dat is een zinsnede waar mensen meteen al over zouden kunnen vallen. We hoeven ons niet te bekommeren over de aarde of het klimaat, maar slechts over de leefbaarheid van de planeet. Mocht de mensheid uitsterven - of gedecimeerd worden - dan komt er vanzelf ruimte voor andere soorten, die beter zijn opgewassen tegen hitte en droogte. In zekere zin zijn wij zelf ook maar het toevallige uitvloeisel van een vorige klimaatramp (al werd die veroorzaakt door een komeetinslag).

Klimaatontkenners willen niks weten over opwarming van de aarde, omdat het een linkse hobby zou zijn of een hoax. Het kan zijn dat ze dat echt geloven, maar het kan ook dat ze gewoon graag 130 willen blijven rijden op de snelweg en gehecht zijn aan hun huidige levensstijl. Dat snap ik. Lastiger te begrijpen vind ik de stellingname van Wallace-Wells die oprecht meent dat de oplossing van bovenaf moet komen. Weliswaar vindt hij het 'prijzenswaardig' als je probeert je ecologische voetafdruk te verkleinen, maar op wereldschaal zet het weinig zoden aan de dijk.


Dat laatste is helaas waar. Zelfs al Nederland met ingang van volgende week helemaal geen CO2 meer zou uitstoten, maakt dat weinig uit voor de toekomstige leefbaarheid van de planeet. Het is echter een tragisch misverstand dat beleid van bovenaf moet komen. Vergeet niet dat ik zelf al tien (!) jaar extra aan het aflossen was, toen de banken eindelijk eens met hun aflossingsblij-campagne kwamen. Mijn voorbeeld werkt aanstekelijk, want ik krijg elke week mailtjes van mensen die óók fanatiek aan het aflossen zijn geslagen en soms al op hun 35ste minder kunnen gaan werken.

Mensen als Wallace-Wells (en datzelfde geldt voor die hele generatie uit de kop bij het interview) mag je er gerust van verdenken dat ze niet graag afstand willen doen van hun citytrips, hun wereldreisjes en hun luxe. Hoe je dat ideologisch ook verpakt, zelf vind ik het lastig te rijmen met oprechte bezorgdheid over de problemen waar we op afstevenen. Het gaat er ook niet per se om of het ook maar iets uithaalt, het gaat erom of je jezelf in de spiegel kunt blijven aankijken. En een bevredigend antwoord kunt geven op kritische vragen van je kleinkinderen.

Wallace-Wells moet uitkijken dat hij niet een vegetariër wordt die toch maar weer een stuk vlees in zijn karretje gooit omdat dat beest in de vitrine toch al dood is. Zodra genoeg mensen uit principe stoppen met vliegvakanties, gaan andere mensen zich vanzelf ongemakkelijk voelen als ze weer een goedkoop reisje boeken en krijgen steeds meer mensen last van 'vliegschaamte'. Zo zet je vanzelf iets in werking en breng je ook de benodigde offers. Wie écht het klimaat wil redden, moet niet gaan zitten wachten tot er op een dag klimaatneutrale vliegtuigen van de lopende band komen rollen, maar moet vandaag nog kiezen voor (veel) minder consumptie en minder mobiliteit.

11 opmerkingen:

  1. Volgens een recente studie van de ING zijn Nederlanders 5% meer kwijt aan vaste lasten dan voor de crisis. Daar is de recente verhoging van de energiekosten nog niet in meegenomen.
    Er wordt als gevolg hiervan al minder geconsumeerd. Daarnaast wordt consumptie minder belastend door verbeterde processen en vebruik van groene energie.
    De vraag is wanneee is het genoeg?
    Zolang de bevolking blijft groeien wordt iedere besparing weer teniet gedaan. Dan verzanden sommigen in een 0% CO2 doel, maar dat is een utopie. Of je moet willen leven als in de middeleeuwen.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ik heb artikels gelezen over mensen die bewust kiezen geen kinderen te krijgen voor ecologische reden. Het probleem is dat ons economie is gebaseerd op oneindige groei. Als de bevloering afneemt, dan komen andere problemen zoals staatschulden die niet betaald worden, pensioenen te kort, krimp van de economie etc.... zoals wat nu in Japan gebeurt.
      Dus we zijn met zijn alle bewust dat het een moeilijke onderwerp is. Maar ik denk wel dat iedereen kan een steentje bijdragen ondanks dat ik denk dat een algemeen beleid moet gevoegd worden.

      Verwijderen
    2. Daar ligt dan weer wel een taak voor de overheid. De economie moet écht anders omdat deze momenteel inderdaad gebasseerd is op eeuwige groei. We lopen aan alle kanten tegen de limieten van dit systeem aan momenteel. Overbevolking, milieuproblemen, grondstoffen tekort etc.
      Het stoppen van de subsidies op kinderen zou al een stap in de goede richting zijn aangezien overbevolking probleem nummer 1 is.

      Verwijderen
  2. Ik ben vegetarisch, heb zonnepaneel en probeer zo min mogelijk plastic te gebruiken, maar ik denk niet dat het veel verandert. Mijn vrouw is Chinese (niet een van de bus van een vorige blog) en we laten wel mijn schoonmoeder een of twee keer per jaar naar ons laten vliegen. Ik heb wel veel gevlogen voor het werk en ik moet toegeven dat ik van vliegen houd. Ik ben nooit op wintersport en alleen een paar keer op zon vakantie. Dus ja ik kan nog een paar dingen beperken maar het effect wordt wel gelimiteerd.
    Daarom denk ik dat een staatsbeleid helpt vooral voor wat we niet in de hand als burger hebben. De 130 km/uur is een goed voorbeeld (of sterker nog, ons oost buren die zich groen vinden, wilden niet de snelheid op snelweg limiteren). Als ik 100 op een weg rijd waar 130 toegestaan is, dan word ik gevaarlijk. Daarom is het beter als de staat beslist een kleinere bandbreedte te hanteren. Ze hebben ook toegang tot informatie en deskundigen die kunnen aangeven wat de beste snelheid zou voor het milieu zijn. Als een te laag snelheid leidt tot meer files dan natuurlijk is het beter om 130 te rijden.
    Een andere voorbeeld is in dit artikel te vinden: https://www.dailymail.co.uk/sciencetech/article-1229857/How-16-ships-create-pollution-cars-world.html
    Als burger heb ik weinig invloed op wat benzine schepen gebruiken (ze gebruiken vooral zeer laag kwaliteit benzine) en zonder regulatie, alleen maar een paar bedrijven gaan groene maatregels implementeren.
    Ik ben van mening dat we ook promoten de positieve voorbeelden.
    We praten niet genoeg over hoe de landen hebben de Ozon laag gered. https://www.pbs.org/video/ozone-hole-how-we-saved-the-planet-ttwe2l/

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Helemaal eens. De wereldbevolking groeit maar door en slechts een derde van al het geproduceerde voedsel wordt echt geconsumeerd. Wat mindering in de bevolkingsgroei (anticonceptie) en bewustwording van schaarste zou al een hele stap in de goede richting zijn.

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Zo is het. Verbeter de wereld, begin bij jezelf.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Helemaal met je eens. Het is moeilijk om niet zwartgallig te worden als je ziet wat voor troep mensen uit de budgetwinkels slepen (de enige reden dat die containerschepen varen) en hoe lyrisch men is over all-inclusive budgetvakanties naar de zon.
    Iemand betaalt de ware prijs, ook als wij dat bij de kassa niet doen.
    Ik denk echt dat je een mentaliteitsverandering kunt bewerkstelligen, bottom-up, maar het vereist een lange adem en ik geef toe dat het moeilijk is om zelf in de tussentijd niet verleid te worden door alle spullen die je zou kunnen bezitten en reizen die je zou kunnen maken.

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Als je je zorgen maakt om het klimaat maar er intussen zelf niets voor wilt doen of laten ben je inderdaad vreselijk hypocriet. Van bovenaf opleggen van zaken werkt niet of niet goed en je creeert er allerlei ongewenste effecten mee.

    De slogan in de jaren 90 was niet voor niets: Een beter milieu begint bij jezelf. Dát is de enige manier om iets voor het milieu te doen.

    Mensen die roepen dat ze om het milieu geven maar intussen blijven vliegen of in een oude mercedes diesel rond blijven rijden, kuch Halsema kuch, kan ik echt niet meer serieus nemen.

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Mensen die als criterium aangeven 250, films te hebben gezien, in een jaar !
    Of je druk maken over iets wat niet eens voor de volle 100% bewezen is !
    Daarbij vergeten dat er dagelijks mensen om komen door honger en oorlogen, wat wel 100% bewezen is !
    Zo lang het merendeel van de bevolking van de aarde niet het Hindoeïstische denken aanhangt zal er niets wezenlijks veranderen !

    BeantwoordenVerwijderen
  8. De zelfkastijding is mooi maar volstrekt zinloos. Wij zijn met te weinig om mondiaal gezien enig verschil te kunnen maken. Wat wel het verschil maakt is geboortebeperking op mondiale schaal. In theorie passeert de aarde in 2050 de 10 miljard inwoners en de situatie is dan volstrekt onleefbaar geworden, voor die tijd al trouwens dus of we die 10 mld halen is maar helemaal de vraag.

    Komende decennia gaan we meer oorlogen, hongersnoden en rampen zien. Klimaatopwarming is overigens niet iets wat de mens verantwoordelijk voor is, voor de vervuiling ervan wel. Maar daar kunnen wij als Nederland niets tegen doen, wij zijn al een zeer schoon en net land. Overigens, van CO2 wordt de aarde alleen maar groener dus meer CO2 is een hele goede ontwikkeling.

    BeantwoordenVerwijderen
  9. I have been in relationship with my boyfriend for 2 year now and we were planning to get married soon and all of a sudden he left me for another girl, i really love this guy and never can imagine my life without him. I further tried all my best to get him back but all my effort to get him back in my life did not work out. It was on this faithful day, i came across some comments on a website about this great spell caster called Chief Dr Lucky, so many persons claimed that he help them to renew their relationship and bring their ex back, i had to contact him because he was my last hope. I contacted him through his email and he assured me that in two days time my boyfriend is going to leave the other girl and come back to me and it was a very great surprise to see my boyfriend coming back to me after two days. I am so very happy today that he came back to me and i achieved this with the help of Chief Dr Lucky, and i advice if you need his help too Email: Chiefdrlucky@gmail.com or Whats App: +2348132777335
    Website: http://chiefdrluckysolutionhome.website2.me/

    BeantwoordenVerwijderen