Zoeken

vrijdag 23 december 2016

Hoera: sparen wordt iets minder duur in 2017

In mijn wekelijkse column op de economiepagina van het RD schreef ik vorige week dat de historisch (om niet te zeggen: hysterisch) lage spaarrente ervoor gezorgd heeft dat rentenieren in de meest letterlijke zin eigenlijk niet meer bestaat. Wie in 2009 een miljoen euro bezat, ontving over dat bedrag 50.000 euro aan rente, terwijl dat nu nog slechts een schamele 3000 euro oplevert. Je kunt dus nog wel leven van je spaargeld (zoals ik nu vijf jaar lang aan het doen ben), maar niet meer zo makkelijk van de ópbrengst van datzelfde spaargeld. Bescheiden lichtpuntje: de verfoeide vermogensrendementsheffing gaat in 2017 iets omlaag en het drempelbedrag per volwassene iets omhoog.


Vandaag ga ik in mijn column in het RD nog verder in op de vraag hoe je dan nog wel rendement kunt halen en maak ik nog veel meer van dat soort bizarre rekensommetjes. Pas wanneer je dat doet, besef je in wat voor een vreemde tijd we nu leven en ook hoe onnatuurlijk (en misschien wel gevaarlijk) die kunstmatig lage rente is. Ik ben opgegroeid met het idee dat een hypotheekrente van 6 % "laag" genoemd kon worden, met als gevolg dat ik de hypotheekrente ooit voor 20 jaar heb vastgezet op 6,9 %. Nog veel lastiger - en riskanter - is het om je carrière als huizenbezitter te beginnen met het idee dat een hypotheekrente van 2 % normaal is.

Dat ik op 1 januari 2017 nog iets aan rente bijgeschreven krijg, heb ik alleen maar te danken aan het feit dat ik de afgelopen jaren heel hard gespaard heb om mezelf een plakbandpensioen uit te kunnen keren. Tegelijk is het natuurlijk absurd dat 10.000 euro in 2009 (toen de rente even de 5 % aantikte) meer opleverde dan een ton nu doet. Je kunt dus in theorie tien keer zoveel geld hebben als toen en toch minder rente krijgen van de bank. Zelf heb ik nooit spijt gehad van mijn spaargedrag want ik lééf nu van mijn spaargeld, maar ik snap wel waarom vaak gezegd wordt - en waarom het soms ook zo voelt - dat je van sparen armer wordt.


Hierboven heb ik het ook alleen nog maar over de bruto rente, want het wordt een heel ander verhaal wanneer je aangifte moet doen over je vermogen in box 3.Diezelfde miljonair die 3000 euro rente over zijn spaargeld krijgt (als hij het inderdaad allemaal op de bank zou laten staan) moet straks - schrik niet - 12.488 euro over zijn vermogen betalen en wordt dus inderdaad meer dan 9000 euro lichter. De meeste spaarders zullen onder het drempelbedrag van 21.330 euro per persoon zitten (dus 42.660 per stel), maar eenmaal daarboven tikt het snel aan. De belastingdienst rekent met 4 % rendement en houdt daar 30 % van in, zodat je 1,2 % moet betalen. Lange tijd stond de echte rente daar ver boven, maar nu krijg je van de bank maar de helft van de helft van dat percentage.

Omdat deze regeling terecht veel kritiek krijgt, wordt het belastingregime iets versoepeld met ingang van 2017. Zo wordt de vrijstelling verhoogd van 22.330 naar 25.000 per persoon en gaat het fictieve rendement (dat de afgelopen tijd inderdaad steeds fictiever is geworden) omlaag. Beter gezegd: deze staat niet langer vastgepind op 4 %, maar wordt gebaseerd op de gemiddelde rente van de afgelopen 5 jaar. Voor 2017 rekent de belastingdienst op deze manier met een fictief rendement van 2,9 % voor spaarbedragen tot een 125.000 euro, zodat de meeste spaarders er nog steeds op achteruitgaan maar er ten opzichte van de huidige situatie wel op vooruitgaan.


Wie véél vermogen bezit, gaat er juist wat op achteruit want dat fictieve percentage stijgt van 4 % naar 4,7 % (en zelfs tot 5,5 % voor alle bedragen boven het miljoen). In die zin kun je dit dus niet alleen beschouwen als een rechtvaardiger - of realistischer - regime maar ook als een nivellerende belastinghervorming, hoewel je dat effect niet meteen merkt omdat je fors meer dan 125.000 euro in bezit moet hebben om meer te gaan betalen dan je over 2016 doet. Wie precies wil weten hoeveel hij straks kwijt is aan vermogensrendementsheffing (en daarbij gaat het niet alleen om spaargeld, maar ook om aandelen, edelmetalen en onroerend goed dat niet als eerste woning dient), kan dat hier uitrekenen.

Belangrijk is echter om te beseffen dat je niet spaart voor de rente, maar voor het eindbedrag. Toen ik jaren geleden in een apart potje begon te sparen voor mijn plakbandpensioen, zat daar nul euro in, terwijl ik op 1 mei van dit jaar kon terugvallen op een buffer van 60.000 euro. Aan rente levert me dat een schamele 180 euro op, terwijl het tegelijk 60 maanden lang een netto inkomen van 1000 euro per maand opbrengt.

18 opmerkingen:

  1. Waarom is een lage rente kunstmatig, onnatuurlijk en misschien wel gevaarlijk?
    Zoals je in "de deflatie in aantocht" kan lezen was in het verleden inflatie en deflatie in balans. Het ene moment was alles wat duurder, een tijdje later zakten de prijzen weer. Er gingen eeuwen voorbij zonder dat de prijzen over de kop gingen.
    Ik zou eerder zeggen dat de hoge rente van de afgelopen eeuw kunstmatig, onnatuurlijk en absoluut gevaarlijk was...

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ik vind de kunstmatige rente wel gevaarlijk omdat dadoorwordt lenen beloond en sparen wordt gestraft.
      Sparen heeft veel doelen: men spaar voor zijn kinderen, als men een grote uitgave wilt doen zonder lening af te sluiten of om financiële problemen te voorkomen als zijn persoonlijke situatie verandert (ziekte, baan kwijtraken, scheiding etc...). Dwingen mensen om niet meer dit te doen is, na mijn mening, een gevaarlijke gok voor de toekomst.

      Verwijderen
    2. De hoge rentes waren nodig om de inflatie door geldcreatie door het aangaan van schulden bij te benen. Dat nu deflatie niet "geen optie" meer is voor centrale banken en overheden is dat de schulden zoveel zijn opgelopen dat het dan niet meer te betalen is.
      Deze lage rentes zijn mijns inziens dus het gevolg van de geldcreatie en hoge rentes van hiervoor

      Verwijderen
    3. nee. Deflatie as vanaf een begin een "geen optie". Lage rente was nodig om geld in de economie te injecteren en dan consumptie te stimuleren en niet om schuld ondercontrole te brengen. En het heeft gewerkt. Echter, niemand wilt nu dit proces onderbreken.

      Verwijderen
  2. Lekker verhaal mag volgend jaar 1200€ meer belasting gaan betalen. Omdat we zuinig leven en al jaren aan het sparen zijn. De overheid wil dat iedereen voor zichzelf zorgt en je kunt niet eens normaal sparen voor je ouwe dag. Denk dat ik maar eens opzoek ga naar alternatieven.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Die laatste opmerking is ook maar de vraag. Om duurzaam te kunnen leven van je spaargeld zou de opbrengst (rente) minimaal gelijk moeten zijn aan je uitgaven. Dat is bij deze rentes niet bij elkaar te sparen, zelfs niet met een afbetaald huis.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ik geniet nu in 5 jaar van net zoveel vrije tijd als iemand aan vakantiedagen ontvangt als hij 50 jaar werkt. Dát is pas rendement.

      Verwijderen
  4. Ik heb moeite met de vermogensbelasting. Ik spaar al 30 jaar voor mijn pensioen, heb een aow gat en moet nu vermogensbelasting betalen over een pensioen dat ik hoop er nog is over 10 jaar, en dat de belastingverdragen en pensioen verdragen stand houden met de nieuwe president in de VS. Alhoewel het natuurlijk helemaal niet zeker is dat iemand zijn of haar pensioen datum haalt.... maar goed, als ik het niet had hoefde ik ook niet te betalen. Ik ga maar door met aflossen en doe mijn best om voor mijzelf verantwoordelijk te zijn,

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Ik vind de hogere VRH voor grotere vermogens niet rechtvaardiger voor mensen zoals ik die door spaarzaam te leven en beleggingsrisico te nemen (= economie steunen) vermogen opgebouwd hebben. Zelfredzaamheid wordt bestraft i.p.v. beloond op deze manier.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. het getrapte systeem van de VRH is niet geintroduceerd als nivellering, of als straf voor noeste spaarders, maar als betere schatting van het gemaakte rendement: hoe hoger het vermogen, hoe meer geld in lange beleggingen kan worden gestopt, dus hoe meer rente.

      Verwijderen
    2. Ben totaal met jou eens: erg demotiverend!!!

      Verwijderen
  6. De getrapte vrh is slechts tijdelijk: er wordt hard nagedacht over een vermogenswinst of vermogensaanwas belasting. Een beetje zoals het voor 2001 was, maar dan zonder alle rompslomp en manieren om die belasting te ontgaan (zoals het kopen van obligaties onder nominale waarde). Afgezien van de inflatie, teer je dan niet meer in op je vermogen.

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Ook wij zitten al sinds 1990 op de 6% met onze spaarhypotheek. De marktrente is daar geloof ik nog niet één keer bovenuit gekomen. Wie had dat kunnen voorzien?

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Nee, blijft bizar. Net als het bijdrukken van 80 miljard euro per maand door de ECB. Experiment zonder precedent.

      Verwijderen
  8. Het is natuurlijk fijn dat de vermogensbelasting zakt, maar wat ik nog steeds niet snap is dat het vermogen van thuiswonende kinderen onder de 18 jaar bij het vermogen van de ouders opgeteld wordt.
    Wij zijn net als vele anderen hier bezig met het versneld aflossen van de hypotheek, maar sparen wordt door het bovenstaande niet vergemakkelijkt.
    Oma spaart vervend voor de kinderen, en dat is fijn.
    Maar wij worden er zwaarder voor belast, omdat we moeten schipperen tussen de vermogensbelasting en de boeterente bij teveel aflossen.

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Goedeavond meneer Hormann. Geinspireerd door uw boeken, gelezen in de laatste 2 maanden, zijn we begonnen met aflossen van het aflossingvrije gedeelte van de hypotheek bovenop de spaarhypotheek. Eerste afschrift ontvangen 5 euro minder rente inmiddels. 12 x 5 = 60 x 40 jaar hopelijk nog te leven is 2400 euro. De huurketel na lezen van uw boek ook maar meteen betaald.

    De weg is nog ver echter we wandelen in ieder geval de goede richting op..op naareen omgekeerde werkweek...

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ga zo door! Zelf nooit ergens spijt van gehad, behalve dat ik achteraf gezien nog wel éérder had willen beginnen met aflossen.

      Verwijderen
  10. Die hoge bedragen spaargeld zijn meestal bedoeld om het pensioen van te betalen. Ik vind het onterecht om te stellen dat het juist is om dat te belasten. Gelukkig is de spaar BV uitgevonden om de vermogensbelasting te verlagen.

    Anderzijds kan vanaf 2017 weer eenmalig een ton geschonken worden aan het kroost dat een te hoge hypotheek heeft.

    BeantwoordenVerwijderen