Zoeken

maandag 4 juli 2016

Is huishoudelijk werk net zo zwaar als betaald werk?

Gisteren heb ik een artikel uit The Guardian op Twitter gedeeld, niet om interessant te doen maar omdat ik het toevallig voorbij zag komen doordat ik schrijfster Hanna Jameson volg. Ik heb het bericht geretweet, inclusief haar vernietigende commentaar, terwijl ik het in ieder geval gedeeltelijk met de auteur van het stuk eens ben. Hij snijdt een interessant onderwerp aan waar ik toch al eens een blog aan wilde wijden, zonder meteen als een dolle olifant door de porseleinkast te denderen. Je maakt je namelijk niet erg populair als je op een verjaardag voorzichtig oppert dat huishoudelijk werk misschien minder zwaar en stressvol is dan een fulltime betaalde baan.


Laat ik het daarom eerst maar eens opnemen voor de huisvrouw. Want huishoudelijk werk is ondankbaar en repetitief, houdt nooit op en wordt door de rest van de gezinsleden doorgaans als vanzelfsprekend gezien. Jonge vrouwen die net moeder zijn geworden en het huishouden willen combineren met een partttime baan, hebben het zwaar. Het begrip "dubbele belasting" is niet voor niets uitgevonden, ook al is de bijbehorende stress die vrouwen in een dergelijke situatie ervaren soms subjectief. Hoe dan ook ben je bezig een heleboel bordjes tegelijk omhoog te houden en dat vreet energie en aandacht.

Toch komt er een keer een kantelpunt en dat moment bevindt zich zo ongeveer in de levensfase waar ik mijzelf nu ook in bevind. Met kinderen die allemaal aan het studeren zijn en soms hun diploma al op zak hebben, kun je als vrouw last hebben van het legenestsyndroom (wat óók geen kattenpis is en zeker geen aanstellerij), maar de bijbehorende agenda wordt ook een stuk leger. Ik heb wel eens uit de losse pols uitgerekend dat wij in dat geval dan nog maar één keer per week een was zouden hoeven draaien, zeker in de zomermaanden wanneer mijn favoriete tenue bestaat uit blote voeten en een korte broek.


In die situatie treedt er een discrepantie op tussen het bestaan van een fulltime werkende man en een fulltime huisvrouw waar in de media nóóit aandacht voor is, maar waar ik persoonlijk toch een paar duidelijke voorbeelden van ken. Door de verhoogde pensioenleeftijd heb je als 52-jarige werknemer nog 15 jaar voor de boeg en sta je in de file in de wetenschap dat je vrouw in de tuin zit te lezen, met vriendinnen naar de bioscoop is of in het zonnetje de was ophangt. Dat is misschien wat scherp aangezet (er zijn steeds minder fulltime huisvrouwen en steeds meer vrouwen met een parttime baan), maar het kan geen kwaad om je eens af te vragen wie van beide partijen het in een dergelijk scenario zwaarder heeft.

Door de discussie over emancipatie, taakverdeling, salarisverschillen en glazen plafonds zou je bijna het idee krijgen dat vrouwen het in alle gevallen en onder alle omstandigheden zwaarder hebben. Dat is een slimme, maar ook wat merkwaardige frame.Toen ik fulltime werkte, drie uur per dag in de auto zat en noodgedwongen in de avonduren boeken schreef, werd mij op verjaardagen wel eens spottend gevraagd waarom ik mijn eigen overhemden niet streek. Opvallend genoeg vroeg niemand ooit aan mijn vrouw of zij het gras wel eens maaide en ook niet waarom zij maar twee dagen per week werkte in plaats van vijf.


Daar gaat dat stuk in The Guardian over en daar mag best eens over worden gepraat en nagedacht. Ik werd vooral getroffen door de constatering van de anonieme schrijver dat hij zo snel zichtbaar verouderde, want ik heb zelf ook het gevoel dat ik de laatste vier jaar in loondienst acht jaar ouder ben geworden. Dat gevoel is volstrekt verdwenen nu ik fulltime schrijver ben en tussendoor op mijn dooie gemak boodschappen doe, de vaatwasser uitruim en de was ophang. Thuis is nu alles perfect in balans en wat mij betreft ook volstrekt eerlijk verdeeld, maar dat kan ik niet zeggen van die paar vrienden die nog steeds een volledige baan hebben terwijl hun vrouw zich alleen hoeft te bekommeren om het huishouden.

Ik heb wel eens gezegd dat dát de belangrijkste reden is waarom al die bejaardenhuizen dicht moeten: omdat je daar in één oogopslag kunt zien dat vrouwen gemiddeld veel langer leven dan mannen. Dat kan te maken hebben met hormonen, met (on)gezonde leefgewoonten en weet ik wat wat allemaal nog meer, maar ik kan het ook niet geheel los zien van de traditionele taakverdeling tussen man en vrouw.  Het is volgens mij dan ook geen toeval dat mijn schoonmoeder (die niet werkte, elke dag in de tuin bezig was, op haar fiets de boodschappen deed en veel verse groenten at uit de eigen moestuin) bijna 98 is geworden, terwijl haar man (die naast zijn fulltime baan ook nog een verzekeringsagentschap runde) al dertig jaar eerder was overleden.

27 opmerkingen:

  1. Deze reactie is verwijderd door de auteur.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Hm als een vrouw deze 'gedachtefout' heeft wordt het tijd voor een pittig gesprek ipv het zo maar te laten. ;)

    Maar inderdaad, er zijn nog steeds vrouwen die het wel lekker gemakkelijk vinden, thuis zijn. Ik pleit echter ook niet voor kinderen op de opvang en dan met zijn tweeen werken. Het mooiste zou zijn beide part-time en ieder een deel van de zorgtaken. Dat is helaas echter soms lastig omdat een part-time werkende man in sommige beroepen helaas nog niet voor vol wordt aangezien. Er zijn natuurlijk ook gezinnen waar het traditionele patroon tot volle tevredenheid van beide partijen gedraaid wordt. Ik heb echter nooit financieel afhankelijk willen zijn van mijn man. Nu als (alweer jaren) alleenstaande is dit wat ik graag wil. Welliswaar alleen verantwoordelijk maar ook alleen voor mezelf zonder het gedoe van een partner. En nee, alleenstaande mensen zijn niet zielig. Ik zou best een partner kunnen vinden maar vind alleen leven echt een zaligheid. Nu dat vervroegde pensioen nog maar gelukkig heb ik al deeltijdpensioen door met beleid met mijn geld omgaan.
    De man in het verhaal zou ook een paar stapjes terug kunnen doen in zijn uitgavenpatroon zodat hij ook minder hard en lang hoeft te werken. Dat is een gedachte die door veel mensen nog wel eens gemist wordt.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Deze vrouw is kostwinner en kan zich niet voorstellen dat ze haar zuurverdiende centjes uitgeeft aan make-up ed, zoals Koos Werkloos zegt.
    Man en ik hebben een mooie verdeling, werken beide parttime, ik wat meer dan hij.
    Hoe je het ook wendt of keert, een gezin of huishouden bestier je samen. In alle opzichten. Bij traditionele gezinnen is de vrouw wellicht thuis, if in de bios zoals hiet geschreven wordt. Maar vergeten wordt dat diezelfde vrouw 21 jaar voor elk kind heeft gerend, huishoudelijk werk heeft verricht, honderden dokters/tandarts/speelafspraken heeft gemaskt. Terwijl pa lekker veertig uur gaat werken en verder nergens aan hoeft te denken.
    Waarschijnlijk is het altijd verkeerd in de ogen van anderen, daarom moet iedereen doen wat zij goed achten.

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Interessante discussie. Ik ben nu 6,5 jaar huisvrouw geweest, en ik vind het heel hard werken. De zorg voor 3 kinderen, het huis en alles eromheen. Zorgen dat alles zo geregeld is zodat je man hard en lang kan werken is ook een taak.
    Binnenkort ga ik zelf weer 2 dagen werken, en man blijft 5 werken. Ik heb er heel veel zin in. Mijn zuurverdiende geld zal absoluut niet opgaan aan make-upjes of designertassen, of high wines. Mijn salaris gaat ook gewoon in de gezamenlijke pot, en daar doen we alles van. Zuinig leven en aflossen oa.
    Samen praten, samen beslissen lijkt me. Als je er niet uitkomt, spreek dan een bedrag af wat een ieder aan 'zakgeld en kleedgeld' krijgt, dan kan je daarvan kopen wat je wilt zonder verantwoording af te leggen.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Het lijkt me dat dit dingen zijn die in overleg tot stand komen. Samen wensen en mogelijkheden naast elkaar leggen en dan de taken verdelen.
    Ik zou toch werkelijk niet willen dat de man in mijn leven zo neerbuigend en wrokkig over mij sprak als Koos Werkeloos dat doet over zijn vrouw. En dan zou ik er ook niet echt veel zin in hebben om te overleggen. Je bent er zelf bij, zou ik zeggen.

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Deze reactie is verwijderd door de auteur.

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Tsjonge, wat een discussies! Dit is echt compleet appels met peren vergelijken. De ene baan is "zwaarder" dan de andere. Sommige banen zijn dus zwaarder dan huishouden, andere banen zijn lichter.
    Als je samen woont, dan zal je de taken moeten verdelen. Het is onmogelijk om de taken precies eerlijk te verdelen, daarvoor zijn de taken simpelweg te verschillend.
    Daar komt nog bij dat de fysieke gesteldheid nogal kan verschillen. Dus in een gezin geldt ook "de zwaarste schouders dragen de zwaarste lasten".
    Ik heb een betere gezondheid dan mijn vrouw, dus ik doe meer taken. Het interesseert me niet echt wat andere mensen van onze taakverdeling vinden.

    Het laatste deel van het artikel snap ik niet: Waarom denk je dat je schoonmoeder ouder is geworden dan je schoonvader? Doordat ze minder hard werkte dan je schoonvader, of juist omdat ze op late leeftijd juist meer werkte?

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Doordat ze minder hard werkte. Het is belangrijk en gezond om in beweging te blijven in de buitenlucht (fietsen, moestuin, gras maaien) zonder de stress die vaak gepaard gaat met betaald werk (files, deadlines, onzekerheid over je baan, etc.) Ik vind het verschil in levenskwaliteit tussen mijn huidige leven en mijn vroegere leven als fulltime journalist in loondienst onthutsend. Nul stress, geen slaapproblemen/slaaptekort, niemand die vertelt wat je moet doen, niemand aan wie je verantwoordelijkheid verschuldigd bent, geen haast, etc.

      Verwijderen
    2. Waarom schreef je noodgedwongen boeken? Een tijdje geleden zei je dat je eerste boeken nauwelijks wat opleverden. Had je dan niet beter wat anders kunnen doen?

      Verwijderen
    3. Gerhard schreef niet noodgedwongen boeken, hij schreef ze noodgedwongen in de avonduren.

      Verwijderen
    4. Inderdaad: ik schreef boeken in de avonduren, omdat ik van de opbrengst hooguit één maand de boodschappen zou kunnen betalen. In mijn laatste boek staat overigens 1 hoofdstuk dat ingaat op de vraag waarom een schrijver schrijft. Dat heeft niet veel met geld te maken (en anders houd je het na 1 boek wel voor gezien).

      Verwijderen
    5. Kortom, het woord "noodgedwongen" is hier niet op zijn plaats. Ik heb ook geen tijd om mijn hobbies tijdens kantooruren te doen, die doe ik ook "noodgedwongen" savonds.

      Verwijderen
    6. Ik noem schrijven zelf ook een hobby, maar in mijn laatste boek leg ik uit dat het ook méér is dan dat. Roeping is een groot en wel erg plechtig woord, maar met bijna vijftien boeken op rij kan ik het toch niet echt vergelijken met fietsen (wat ik ook graag doe) of lezen. Bovendien duurt het soms even (als het al gebeurt) voordat een "hobby" zich vertaalt in financieel succes.

      Verwijderen
  8. Ik ben nu 56 jaar en sinds een jaar met een zelfgekozen vroegpensioen. Daarvoor was ik een zeer drukke professional met werkweken van 60 uur plus de nodige zakenreizen. Ik doe nu het volledige huishouden, kook de maaltijden en doe de klussen in en om huis. Mijn vrouw is zelfstandig ondernemer en stort zich nu volledig op haar werk, zeven dagen per week en soms wel 12 uur per dag. Zij maakt nu deel uit van een groeiend leger geemancipeerde vrouwen die er eindelijk volledig voor gaan. Heel hard werken, veel geld verdienen en al je status aan je werk ontlenen. Terwijl er steeds meer mannen zijn die uit de ratrace stapppen omdat zij ervaren dat de voordelen niet (meer) opwegen tegen de nadelen: stress, vermoeidheid, slapeloosheid.
    Het huishouden is geen "slim" werk, heeft totaal geen status, maar het is afwisselend en gezond want je bent altijd in beweging, vooral als je de fiets gebruikt voor de boodschappen. Ik zou nooit meer een baan willen waarbij ik eindeloos in de auto zou moeten zitten, moet wachten op overvolle vliegvelden en op kantoor achter een beeldscherm moet zitten ploeteren. Maar blijkbaar zijn er genoeg vrouwen die het van de mannen willen overnemen. Misschien leven die relaxte mannen straks wel langer dan de nieuwe generatie carriere-vrouwen.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Herkenbaar verhaal. Mijn vrouw gaat in september ook een dag méér werken. ;-)

      Verwijderen
  9. Weinig stress, gezonde voeding en beweging zijn goede ingrediënten voor een gelukkig en langer leven. Leefstijl is erg belangrijk voor langer leven. Voor mij zijn de blogs fijn en duidelijk om te lezen. Ik kan er van genieten. Bedankt Gérard Hormann

    BeantwoordenVerwijderen
  10. Leuk stuk, alleen dat laatste klopt niet helemaal. Je zegt dat je schoonmoeder 'niet werkte'. Je bedoelt natuurlijk dat ze geen baan buitenshuis had. Ze werkte wel degelijk.

    In je titel noem je ook alleen huishoudelijk werk. Dit is natuurlijk maar een deel van het takenpakket van een moeder die (fulltime) thuis voor haar gezin zorgt. De zorg voor de kinderen kost het meeste tijd en de zorg voor hen komt op de eerste plaats. Wanneer je een koppeltje kinderen hebt, ben je hier de hele dag druk mee (zeker als ze jong zijn). Een níet werkende moeder bestaat namelijk niet ;)
    Een groot voordeel van een 'manager van het gezin'- zoals ik het altijd noem - is inderdaad wel dat je vrij bent om een groot deel van je tijd in te delen, niet in de file staat en niet laat thuis bent. Aan de andere kant is het werk nooit klaar, ben je 24 uur per dag oproepbaar en gebeuren er veel onverwachte dingen waar je 'handig' op in moet spelen. Dus in die zin is er minder stress maar of het minder zwaar is, durf ik niet de zeggen. Het is ánders.
    Nu de kinderen groter worden en uitvliegen merk ik dat het rustiger wordt in huis en het werk ook minder zwaar wordt. Wel moet ik uitkijken dat ik mij niet over de kop werk als vrijwilliger. Het is een kunst om ook in deze lege nestfase in alle rust je werk te blijven doen en je niet laat opjagen want ook bij laatstgenoemde taak kun je jezelf een enorme hoeveelheid stress op de hals halen als je niet uitkijkt.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ik vind werken in de moestuin geen "werk". Maar ik vind boeken schrijven ook geen werk, terwijl het volgens Saskia Noort juist ploeteren is. Zo zie je maar. ;-)

      Verwijderen
  11. Je kunt dit niet zomaar met elkaar vergelijken. Een huishouden met kleine kinderen is een heel pittige baan. En vrouwen die nu op leeftijd zijn hebben ook de nodige zwangerschappen, bevallingen, miskramen, borstvoeding gedaan en dat is topsport.
    Je kunt het huishouden zo intensief en zo makkelijk maken als je wilt. Voor mij is het een baan die ik gelukkig nog wel kan doen en ik doe het op een manier waarop we in ons gezin geld kunnen besparen. Die vaatwasser hebben wij bv niet en ik sta veel in de keuken omdat ik geen gebruik maak van kant en klaar spul en zelfs koekjes komen niet uit de winkel, maar worden zelf gemaakt.

    BeantwoordenVerwijderen
  12. wij werken beide zelfs fulltime. ik als gastouder thuis, dus de volledige zorg voor de kinderen, het huishouden en mijn opvangkinderen, afspraken van de kinderen (orthoptist, wekelijks logopedie, huisarts, enz) maar ook het halen en brengen naar school etc. make up geef ik niet om en ook kleding komt gewoon van de voordelige winkels.. maar we gaan wel als gezin dagjes uit en 1 x per jaar in nl op vakantie... (en we sparen flink, daardoor konden we ons koophuis kopen en opknappen wat zonder spaargeld niet was gelukt omdat je dat niet meer kan mee financieren :p) hierdoor kunnen de kinderen elke dag buiten spelen in de speeltuin/veld voor het huis en in de ruimere tuin en hebben we een kelder waar al het speelgoed staat zodat de woonkamer weer woonkamer is ipv speelgoedwinkel :p heerlijk :) man doet weinig in huis nu het af is (hij heeft 9 weken fulltime geklust nl.. dus erg trots op hem!) hij doet 1x per week boodschappen met de auto (omdat we bewust maar 1 auto hebben, hij gaat dan gelijk vanuit zijn werk met door mij gemaakt briefje en door mij klaargezette tassen met lege flessen, naar de grote supermarkt vlakbij zn werk, waarna ik de meeste boodschappen opruim, terwijl t eten bijna klaar is en de tafel dek....)en savonds brengen we elk 1 kind naar bed, meestal dan... jammer dat er zulke extreme vooroordelen zijn.. denk dat het in elk gezin anders gaat en dat t alleen ok is, als je er beide happy mee bent, ongeacht wat een ander er van vindt... ?

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Die laatste zin, daar draait het toch helemaal om. Zolang je beide maar gelukkig bent met de manier waarop.

      Verwijderen
    2. precies.. snap t hele gel*l niet helemaal met hoe het zou moeten en wat zwaarder zou zijn en bla bla.. elk mens is anders, kan meer of minder hebben qua belasting lichamelijk en mentaal etc.. pfff niet vergelijken met anderen maar zorgen dat t voor je zelf, je partner, je gezin goed werkt...

      Verwijderen
    3. ook maf dat hij enkel niet werkende vrouwen of vrouwen met een parttime baan noemt.. zijn er genoeg die fulltime werken.. vind het allemaal erg eenzijdig.. ;) maar kan ook de bedoeling zijn om reacties uit te lokken? :p

      Verwijderen
    4. Opvallend genoeg vinden de mannen die op dit verhaal reageren het geen gel*l.

      Verwijderen
    5. niet waar, ik ben man, ik sluit me bij Dertiger aan :-P

      Verwijderen
  13. Beste Gerard, Ik ben het eens dat het huishouden metname zwaar is met jonge kinderen en daarna een stuk eenvoudiger wordt (als ze gaan studeren en uit huis gaan), hoe het leven was voordat je kinderen kreeg.
    Maar Ik denk dat je daarna teveel in vaste structuren blijft hangen. Als de kinderen ouder zijn kan je het roer toch omgooien de kostwinnaar gaat parttime (betaald) werken en de partner ook. Zo breng je balans in het leven. Werken kan best voldoening geven mits met mate. Maak bewuste keuzes hoe je samen leeft en zorg voor een eerlijke verdeling.

    BeantwoordenVerwijderen